YAZ GELECEK… AMA ARTIK ESKİ YAZLAR GELMEYECEK

Öncelikle;
Latif DOĞAN’a selâm olsun.

Eskiden yaz demek; tatil demek… deniz demek… çocuk sesleri demekti.

Şimdi ise yaz yaklaşınca; orman yangınları konuşuluyor…

Su stresi konuşuluyor, enerji yükleri konuşuluyor, şehirlerin nefes alamaması konuşuluyor…

Çünkü dünya değişiyor.

İklim değişiyor.

Riskler değişiyor.

Ama ne yazık ki bazı alışkanlıklarımız hâlâ değişmiyor.

Her yıl aynı cümleleri kuruyoruz:

“Bu kadarını beklemiyorduk…”

“Yangın bir anda büyüdü…”

“Rüzgâr aniden yön değiştirdi…”

“Müdahale yetersiz kaldı…”

Oysa gerçek; görünen alevlerden çok daha derinde yatıyor.

Çünkü yangın dediğimiz şey; sadece alev değildir.

Yangın; ihmalin sonucudur. Plansızlığın sonucudur.

Bilimi geri plana atmanın sonucudur.

Denetimsizliğin sonucudur.

Ve çoğu zaman; yıllarca biriken yanlışların sonucudur.

Toplum olarak en büyük hatayı ise yangın başladıktan sonra yapıyoruz.

Yangın çıkınca hemen şunu soruyoruz:

“Yangın uçağı neden gelmedi?”
“Helikopter neden geç kaldı?”

Oysa acı gerçek şudur:

Bazı yangınlar, belirli bir aşamadan sonra artık yalnızca havadan müdahaleyle kontrol edilemez.

Hatta bazen; yangın büyüdüğünde gökyüzünü tamamen uçaklarla doldursanız bile sonuç değişmeyebilir.

Çünkü mesele sadece su değildir.

Mesele; rüzgârı okumaktır. Yakıt yükünü yönetmektir. Topoğrafyayı bilmektir. Enerji davranışını anlamaktır.

Yangının dilini çözmektir.

Bugün gelişmiş ülkeler artık sadece yangını söndürmeyi değil, yangını yönetmeyi konuşuyor.

Kontrollü yakma…

Karşı ateş uygulamaları…

Yangın koridorları…

Yakıt yükü azaltımı…

Erken müdahale algoritmaları…

Artık bunların tamamı bir tercih değil; bilimsel zorunluluk hâline geliyor.

Ama biz hâlâ çoğu zaman yangını, televizyon ekranındaki alevlerden ibaret sanıyoruz.

Oysa gerçek mücadele; yangın çıkmadan aylar önce başlıyor.

Kuruyan otlarda başlıyor. Bakımı yapılmayan enerji hatlarında başlıyor.

Plansız şehirleşmede başlıyor.

Ormanla şehrin kontrolsüz temasında başlıyor.

Risk analizinin yapılmadığı alanlarda başlıyor.

Çünkü artık tek bir kıvılcım; yalnızca ağacı yakmıyor.

Ekonomiyi yakıyor, turizmi yakıyor, tarımı yakıyor, enerji güvenliğini yakıyor.

Bir şehrin psikolojisini yakıyor.

İşte bu yüzden artık şunu kabul etmek zorundayız:

Yeni nesil şehir yöneticiliği; yalnızca yol yapmakla ölçülmeyecek.

Çünkü geleceğin belediyeciliği; kriz yönetebilme kapasitesiyle ölçülecek.

Bir belediye başkanı artık sadece imar bilirse yetmeyecek.

Enerji güvenliğini bilecek.

Afet koordinasyonunu bilecek.

İklim risklerini okuyabilecek.

Yangın davranışını anlayabilecek.

Teknoloji ile sahayı birleştirebilecek.

Çünkü yeni çağın şehirleri; betonla değil, dirençle ayakta kalacak.

Ve çok net söylüyorum: Yeni çağda bir şehrin itibarı; AVM sayısıyla değil, afet anındaki dayanıklılığıyla ölçülecek.

Akıllı şehir kavramını tabelalarda kullanmak yetmeyecek.

Gerçek akıllı şehir; riski önceden gören şehirdir.

Gerçek akıllı şehir; sensörle, veriyle, analizle çalışan şehirdir.

Gerçek belediyecilik ise; sorun çıktıktan sonra kameraların önüne geçmek değil, sorun çıkmadan önce önlem almaktır.

Önümüzde kritik yıllar var.

Su güvenliği konuşulacak. Enerji güvenliği konuşulacak. İklim göçleri konuşulacak. Mega yangınlar konuşulacak.

Ve inanıyorum ki gelecekte toplum; teknik bilen, sahayı bilen, bilimi küçümsemeyen yöneticileri daha fazla arayacak.

Çünkü yeni çağda liderlik; slogan değil, hazırlık işidir.

Yaz gelecek… Ama mesele yazın gelmesi değil.

Mesele; bizim nasıl bir gelecek hazırladığımızdır.