Aile dizimi nedir?

Aile Dizim konusunda uzman somatik deneyimle uygulayıcısı Ferah Şahin’le, "Aile dizimi"ni detaylı konuştuk...

Bazen Taşıdığımız Yük Bize Ait Değildir: Aile Dizimi Nedir?

Hiç kendinize şu soruyu sordunuz mu?

“Hayatımda neden hep benzer şeyleri yaşıyorum?”

İlişkiler değişir ama yaşadığımız duygu değişmez. İşler, şehirler, insanlar değişir ama kendimizi yine aynı yerde buluruz. Bazen terk edilmekten korkarız, bazen sürekli güçlü olmak zorunda hissederiz. Bazen de sebebini açıklayamadığımız bir suçluluk, yalnızlık ya da ait olamama duygusu taşırız.

İşte aile dizimi, tam da bu tekrar eden örüntülere aile sistemi üzerinden bakmayı amaçlayan bir çalışma yöntemidir. Aile dizimi yaklaşımında insan yalnızca kendi bireysel yaşam öyküsüyle değil; içinde doğduğu aile sistemi ve kuşaklar boyunca şekillenmiş ilişkiler bağlamında ele alınır. Anne, baba, kardeşler, büyükanne ve büyükbabalar… Ailede yaşanmış kayıplar, ayrılıklar, göçler, dışlanmalar ve travmatik deneyimlerin sonraki kuşakların yaşamındaki karşılıkları araştırılır.

Bu çalışma, “Yaşadığım her şey atalarımdan geliyor” demek değildir. Daha çok, bugün yaşadığım bir güçlüğün içinde ailemden öğrendiğim ilişki biçimlerinin, rollerin ve duygusal kalıpların da bir payı olabilir mi, diye bakabilmek için bir alan açar.

Aile diziminde ne yapılır?

Çalışma bireysel ya da grup ortamında gerçekleştirilebilir. Grup çalışmalarında kişinin ailesindeki önemli kişileri temsil etmek üzere katılımcılar seçilebilir. Bireysel çalışmalarda ise figürler, nesneler veya farklı yöntemler kullanılabilir.

Kişi, yaşadığı konuyu bu alan içerisinde gözlemleme fırsatı bulur. Bazen uzun zamandır taşıdığı bir duygunun ardında annesiyle veya babasıyla kurduğu bağın izlerini fark eder. Bazen aile içinde üstlendiği bir rolü, bazen de çocukluğundan beri sürdürdüğü “herkesi ben kurtarmalıyım” düşüncesini görür.

Buradaki amaç geçmişi suçlamak değildir.

Tam tersine; geçmişi olduğu haliyle görebilmek, ailemizin yaşadıklarına saygı duyarken kendi hayatımızın sorumluluğunu alabilmektir.

Çünkü iyileşmek bazen geçmişi değiştirmek değil, geçmişle kurduğumuz ilişkiyi değiştirmektir.

Aile dizimi güçlü duygular ortaya çıkarabilen deneyimsel bir çalışma olabilir. Bununla birlikte bilimsel etkinliğine ilişkin araştırmalar henüz sınırlıdır; bu nedenle ruhsal veya psikiyatrik sorunların tedavisinde profesyonel psikolojik/psikiyatrik desteğin yerine kullanılmamalıdır.

Belki de kendimize sorabileceğimiz en kıymetli sorulardan biri şudur: "Bugün taşıdığım şeylerin ne kadarı gerçekten bana ait ve ben kendi hayatımda nasıl bir seçim yapmak istiyorum?”

Köklerimizi yok saymadan, geçmişimizi değiştirmeye çalışmadan ve ailemizi suçlamadan…

Bazen sadece görmek, fark etmek ve bize ait olan yaşamın içinde kendi yerimize geçmek bile yeni bir başlangıcın kapısını aralayabilir.