Gıda, sağlık ve kimya gibi sektörlerde talebin kaçınılmaz olmasından kaynaklı olarak işlerin, diğer sektörlere nispeten yolunda olduğunu duyarsınız.
Gelin Bursa’ya yakından bir göz atalım ve gıdayı mercek altına alalım...
Perakende sektöründe ulusal zincir marketlerin şubelerine neredeyse her gün yenileri ekleniyor. Daha önce kendi markaları için birçok firmaya üretim yaptıran ve bunları uygun fiyata satan ulusal zincirler, üretim işine de çok fazla girmeye başladı.
Son olarak bir kuruyemiş devinin satın alındığını öğrendik. Bu hamlelerle tedarik zincirinde tüm kontrolü ellerine almaya başladılar. Aynı tesiste üretim yaparak hem ekonomik, hem de lüks kategoride ürün oluşturabilecekler.
Üniversitede iktisat hocalarım, bu durumu ‘fiyat farklılaştırması’ olarak anlatmıştı. Aynı ürünün farklı gelir gruplarına (hem yüksek gelirli, hem düşük gelirlilere) ayrı ayrı fiyatlardan satılmasını sağlayan bir strateji bu.
Bir çikolata düşünün... Fındık oranı Avrupa standartlarında olana yüksek, Anadolu standartlarında olana düşük fiyat belirleyebilirsiniz. Böylece tüketici rantının tamamı sizde kalır. Bunu yapabilmeniz için de fiyat üzerinde kesin kontrolünüzün olması gerekir. Bugün ulusal zincirlerin yaptığı da budur.
Hatta bunu aynı tesisten çıkan ürünleri farklı ambalaj ve biraz farklı içerikle lüks konseptli mağazalarında da satabiliyorlar.
Peki ya riskleri? Tüketici rantının belli başlı firmalara geçmesi, haksız rekabeti körükler.
Yerelde sınırlı kaynaklarla hareket eden perakendecinin rekabet için gücü hızla tükenir, ya küçülmeye ya da faaliyet sonlandırmaya gider.
Bugün bir yerel markete ait mağaza, ulusal zincir mağazasına göre daha fazla istihdam sağlıyor. Üretime dayalı gücü olmadığı için de piyasa genelindeki en ufak bir olumsuzluktan maksimum seviyede etkileniyor.
Bazı yerel marketlerin ‘konsept’ mağazaya geçmesindeki ana nedenlerden biri, ulusal zincirlerdeki sistemin başarılı olması. Mahallenizdeki birçok ulusal ve yerel zincirin lüks konsept mağazacılık yatırımlarına daha fazla yöneldiğini göreceksiniz.
Bir tarafta personel ve raf gideri daha düşük olan ‘gross’ marketler… Diğer tarafta ise sonradan ortaya çıkan, fiyattan çok markaya önem veren ve daha küçük kitlelere hitap eden getirisi yüksek ‘gurme’ konseptli marketler…
Alım gücünde düşüşün tartışıldığı bir dönemde tüketici alışkanlıklarında da ayrışmanın daha keskinleştiğini ve yayılma hızının arttığını söylemek mümkün.
Değişim iyi, hoş ama alım gücündeki mevcut durum göz önünde bulundurulduğunda perakendedeki bu dengesiz trafik, yerel zincirler ve tüketici açısından sakıncalı olabilir.
Perakendenin yanı sıra toptan ve hatta üretim zincirinde iplerin hepsini eline geçiren ulusal zincirlerin kâr iştahı arttıkça küçük oyuncuların alanı daralacak ve haksız rekabet, en çok nihai tüketiciyi olumsuz yönde etkileyecektir.
Dolayısıyla haksız rekabetin önüne geçecek yasal düzenlemelerin bir an önce hayata geçirilmesi, en aktif sektörler arasında yer alan perakendede hormonlu yerine sağlıklı bir büyümeyi temin edecektir.
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Erdal ÇATALKAYA
Sonradan gurme
Gıda, sağlık ve kimya gibi sektörlerde talebin kaçınılmaz olmasından kaynaklı olarak işlerin, diğer sektörlere nispeten yolunda olduğunu duyarsınız.
Gelin Bursa’ya yakından bir göz atalım ve gıdayı mercek altına alalım...
Perakende sektöründe ulusal zincir marketlerin şubelerine neredeyse her gün yenileri ekleniyor. Daha önce kendi markaları için birçok firmaya üretim yaptıran ve bunları uygun fiyata satan ulusal zincirler, üretim işine de çok fazla girmeye başladı.
Son olarak bir kuruyemiş devinin satın alındığını öğrendik. Bu hamlelerle tedarik zincirinde tüm kontrolü ellerine almaya başladılar. Aynı tesiste üretim yaparak hem ekonomik, hem de lüks kategoride ürün oluşturabilecekler.
Üniversitede iktisat hocalarım, bu durumu ‘fiyat farklılaştırması’ olarak anlatmıştı. Aynı ürünün farklı gelir gruplarına (hem yüksek gelirli, hem düşük gelirlilere) ayrı ayrı fiyatlardan satılmasını sağlayan bir strateji bu.
Bir çikolata düşünün... Fındık oranı Avrupa standartlarında olana yüksek, Anadolu standartlarında olana düşük fiyat belirleyebilirsiniz. Böylece tüketici rantının tamamı sizde kalır. Bunu yapabilmeniz için de fiyat üzerinde kesin kontrolünüzün olması gerekir. Bugün ulusal zincirlerin yaptığı da budur.
Hatta bunu aynı tesisten çıkan ürünleri farklı ambalaj ve biraz farklı içerikle lüks konseptli mağazalarında da satabiliyorlar.
Peki ya riskleri? Tüketici rantının belli başlı firmalara geçmesi, haksız rekabeti körükler.
Yerelde sınırlı kaynaklarla hareket eden perakendecinin rekabet için gücü hızla tükenir, ya küçülmeye ya da faaliyet sonlandırmaya gider.
Bugün bir yerel markete ait mağaza, ulusal zincir mağazasına göre daha fazla istihdam sağlıyor. Üretime dayalı gücü olmadığı için de piyasa genelindeki en ufak bir olumsuzluktan maksimum seviyede etkileniyor.
Bazı yerel marketlerin ‘konsept’ mağazaya geçmesindeki ana nedenlerden biri, ulusal zincirlerdeki sistemin başarılı olması. Mahallenizdeki birçok ulusal ve yerel zincirin lüks konsept mağazacılık yatırımlarına daha fazla yöneldiğini göreceksiniz.
Bir tarafta personel ve raf gideri daha düşük olan ‘gross’ marketler… Diğer tarafta ise sonradan ortaya çıkan, fiyattan çok markaya önem veren ve daha küçük kitlelere hitap eden getirisi yüksek ‘gurme’ konseptli marketler…
Alım gücünde düşüşün tartışıldığı bir dönemde tüketici alışkanlıklarında da ayrışmanın daha keskinleştiğini ve yayılma hızının arttığını söylemek mümkün.
Değişim iyi, hoş ama alım gücündeki mevcut durum göz önünde bulundurulduğunda perakendedeki bu dengesiz trafik, yerel zincirler ve tüketici açısından sakıncalı olabilir.
Perakendenin yanı sıra toptan ve hatta üretim zincirinde iplerin hepsini eline geçiren ulusal zincirlerin kâr iştahı arttıkça küçük oyuncuların alanı daralacak ve haksız rekabet, en çok nihai tüketiciyi olumsuz yönde etkileyecektir.
Dolayısıyla haksız rekabetin önüne geçecek yasal düzenlemelerin bir an önce hayata geçirilmesi, en aktif sektörler arasında yer alan perakendede hormonlu yerine sağlıklı bir büyümeyi temin edecektir.
YAZARLARIMIZ Tüm Yazarlarımız
İletişim araçları vesilesi ile dünyanın olabildiğince küçüldüğü, yurt içinde yada yurt dışında meydana gelen her olumlu yada olumsuz gelişmenin anında cebimizdeki akıllı telefonlara düşündüğü bir çağda insanımızın kendi yaşantısı ile dünyanın diğer ülkelerindeki hayatı değerlendirmesi daha bir kola