Alanya il olursa Antalya ne kaybeder, Alanya ne kazanır?

Bir ilçenin il olması, o ilçenin büyüdüğünü mü gösterir, yoksa mevcut yönetim anlayışının büyüyen kente artık yetmediğini mi?

Alanya bugünlerde bu sorunun cevabını 84 plaka kodunda arıyor. Kahvelerde, esnaf dükkânlarında, sokak sohbetlerinde konu aynı.

Kimileri yeni plakanın heyecanını yaşıyor, kimileri Alanya’nın yıllardır beklediği il statüsüne kavuşacağını düşünüyor. Hatta şimdiden yeni bir ilin nasıl şekilleneceğini hayal edenler bile var.

Tabi ki insanların heyecanını anlamak zor değil.

Bir ilçenin il olması, yalnızca idari bir değişiklik değil, aynı zamanda bir kimlik ve temsil meselesidir.

Ancak meseleye biraz daha yakından bakınca, plaka kodunun arkasında tartışılması gereken çok daha büyük bir konu başlığı duruyor.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin yeniden gündeme taşıdığı “100 İl, 1000 İlçe” projesi kapsamında 19 ilçenin il statüsüne yükseltilmesi, 78 yeni ilçe kurulması öneriliyor.

Bu adaylar arasında Alanya da bulunuyor.

Fakat henüz yürürlüğe girmiş bir yasa yok. Dolayısıyla bugün konuştuğumuz şey, gerçekleşmiş bir idari değişiklik değil, sadece siyasi bir öneri.

Peki, asıl mesele ne?

Herkes plakaya bakıyor, yönetim meselesini kim konuşuyor?

Antalya ve Alanya da karşımıza çıkan ezber gündem belli: Alanya büyüdü, ekonomisi güçlendi, turizmde önemli bir merkez haline geldi. Öyleyse il olmalı!

İlk bakışta mantıklı.

Fakat bir kentin ekonomik büyüklüğü, tek başına il olmasının yeterli gerekçesi olabilir mi?

Bir başka ezber de il olunca hizmetlerin hızlanacağı yönünde.

Yeni valilik, yeni emniyet müdürlüğü, yeni kamu kurumları kurulacak; vatandaşın işleri kolaylaşacak.

Buna da eyvallah, bu da olabilir.

Ama kurum sayısının artması, hizmetin kalitesinin de artacağı anlamına gelmez.

Çünkü iyi yönetim, yalnızca daha fazla makam ve daha fazla bürokrasi kurmak değildir. Önemli olan, vatandaşın ihtiyacına zamanında cevap verebilen, kaynaklarını doğru kullanan ve hesap verebilen bir sistem oluşturmaktır.

İşte Alanya tartışmasının gözden kaçan tarafı tam da burada başlıyor.

Görünen yüz başka, görünmeyen yüz başka!

Herkes görünen yüzüne bakarken, asıl fırtına görünmeyen yüzünde kopuyor.

Alanya’nın il olması halinde yalnızca plaka kodu değişmeyecek.

Mülki idare sınırları, belediye yapılanmaları, kamu kurumlarının teşkilatı ve milletvekili dağılımları gibi birçok başlık yeniden düzenlenebilecek.

Yeni kurumlar kurulacak, personel ihtiyacı doğacak, kamu kaynaklarının dağılımı yeniden şekillenecek.

Bunların her biri ciddi bir planlama gerektirir.

Üstelik Alanya’nın turizm sezonunda yaşadığı nüfus hareketliliği, sıradan bir idari yapılanmayla yönetilebilecek kadar basit değil. Yaz aylarında artan nüfusun ulaşım, güvenlik, sağlık, altyapı ve çevre ihtiyaçları, yıl boyunca aynı nüfusa hizmet veren kentlerden farklı bir yönetim yaklaşımı gerektiriyor.

Dolayısıyla asıl soru, Alanya’ya yeni bir valilik binası yapılıp yapılmayacağı değil; yeni idari yapının bu kentin gerçek ihtiyaçlarına ne ölçüde cevap vereceği.

İl olmak yatırımın garantisi mi?

Bir başka yaygın kabul de il statüsünün otomatik olarak yatırım getireceği düşüncesi.

Oysa yatırım kararlarını belirleyen tek unsur idari statü değil. Ulaşım altyapısı, ekonomik öngörülebilirlik, nitelikli iş gücü, arsa ve konut maliyetleri, çevresel sürdürülebilirlik ve yatırım ortamı çok daha kapsamlı bir denklem oluşturuyor.

Bir kent il olabilir ama bununla birlikte plansız büyümeye devam edebilir. Yeni kurumlara kavuşabilir ama altyapı sorunlarını çözemeyebilir.

Hatta doğru planlama yapılmazsa yeni idari yapılanma, mevcut bürokratik yükün üzerine yeni bir bürokrasi katmanı ekleyebilir.

Bu nedenle Alanya’nın il olma talebi, yalnızca bir statü beklentisi üzerinden değil, kentin geleceğine ilişkin somut bir yönetim planı üzerinden değerlendirilmelidir.

Antalya kaybeder mi, Alanya kazanır mı?

Tartışmanın bir diğer boyutu da Antalya ile Alanya arasındaki olası idari ayrışma.

Oysa mesele iki kent arasında bir kazanan ve kaybeden belirlemek kadar basit değil.

Antalya ile Alanya'nın ekonomik, ticari ve turistik ilişkileri idari sınırlarla ortadan kalkmayacak. Önemli olan, yeni bir yapılanma söz konusu olduğunda bu ilişkilerin nasıl korunacağı ve geliştirileceği.

Yeni sınırlar çizmek kolaydır. Asıl zor olan, o sınırların içinde yaşayan insanların ihtiyaçlarına cevap verecek sistemi kurmaktır.

84 plaka mı, güçlü bir yönetim mi?

Alanya’nın il olması elbette önemli bir idari ve siyasi gelişme olabilir. Ancak bir kentin geleceğini yalnızca yeni plaka koduyla değerlendirmek, bana göre büyük resmi kaçırmak demektir.

Alanya gerçekten il olacaksa, bunun gerekçesi yalnızca büyümesi değil, büyümesini daha iyi yönetecek bir idari kapasiteye ihtiyaç duyması olmalıdır.

Yeni statü; daha hızlı kamu hizmeti, daha etkili denetim, daha planlı şehirleşme, daha güçlü altyapı ve daha hesap verebilir bir yönetim getirmelidir.

Aksi halde 84 plakalı yeni bir ilimiz olur ama vatandaşın yıllardır beklediği değişim yine gerçekleşmez.

Çünkü bir kentin büyüklüğü, plakasındaki rakamlarla değil, insanına sunduğu hayatın kalitesiyle ölçülür.

Alanya’nın ihtiyacı yalnızca il olmak değil; il olmayı haklı çıkaracak kadar iyi yönetilmektir.