igf2
İGF1
Deniz Başlı

Deniz Başlı

Serhat şehir Ardahan

Her mevsim rengârenk olan ağaçların arasında gülümseyen ve düz bir ovanın ortasından nazlı nazlı akan Kür Nehrinin yanı başında yüzlerce yıldır var olan güzel köyleriyle, zirvelerin bekçiliğini yapan yaylalarıyla, hayat veren soğuk sularıyla, ormanlarıyla, 700'den fazla çiçek türüyle, balıyla, Posof ve Çıldır-Kurtkale'de üretilen organik meyve ve sebzeleriyle, en önemlisi de merhameti, içtenliği, vefayı, saygıyı, dürüstlüğü, doğruluğu halen içinde barındıran, kısacası insanın insan olarak kalabildiği ender diyarların başında gelir Ardahan...

Doğu Anadolu Bölgemizin kuzeydoğusunda yer alan Ardahan; Karasal iklimin, yer yerde Karadeniz ikliminin hâkim olduğu etrafı sarıçam ormanlarıyla çevrili serhat şehrimizdir. Aşırı göç dolayısıyla nüfusu 2018 itibarıyla 98 bin 907'ye kadar gerilemiştir. Merkez ilçesiyle birlikte toplamda 6 ilçe ile 267 köyden oluşmakta olup okur-yazar oranı ülke genelinin oldukça üstündedir.

Tarihi M.Ö. 8 binli yıllara kadar uzanan Ardahan, adını buraya yerleşmiş olan Arda Türklerinden almaktadır. Kuzeydoğu Anadolu Bölgesinin en önemli kültür ve turizm merkezlerinden biri olan Ardahan, çağlar boyunca farklı uygarlık ve kültürlere ev sahipliği yapmıştır. Birçok tarihî kale, cami, kilise, şapel, köprü, mezar, yerleşim birimi kalıntısına sahip olan ilin en önemli yapıları arasında ise Ardahan Kalesi, Kongre Binası (Hamşioğlu Konağı), Vali Hurşit Bey Konağı, Şeytan Kalesi, Akçakale (Alparslan) Ada Şehri, Müderris İbrahim Efendi Camii, Gönülaçan Köyü Camii, Dedeşen Köyü Camii, Cak Kalesi, Mere Kalesi, Kol Kalesi, Cancak Kalesi, Vel Kalesi, Harosman Mağaraları gibi eserler sayılabilir. İl sınırları içerisinde birçok göl bulunmakla birlikte, Çıldır ve Aktaş gölleri ise Ardahan'ın simgesi haline gelmiştir. Posof ilçesindeki Çamyazı ve Al köyü arasında oluşmuş, doğanın güzel bir armağanı olan peribacaları ise Ardahan doğasına ayrı bir güzellik katmaktadır.

Ardahan kültür varlığı içerisinde, âşıklık geleneği önemli bir yer edinmiştir. Çok sayıda âşığa yurt olmuş olan bu küçük il için, yurt çapında en çok âşığın yetiştiği yerdir denilebilir. Bu geleneğin temsilcisi olarak Âşık Üzeyir, Âşık Şenlik, Âşık Zülâlî, Âşık Mazlûmî, Âşık Müdâmî, Göleli Nalbant gibi âşıklar ilk akla gelenlerdir.

Geleneksel Ardahan mutfağı ise tür ve lezzet bakımından oldukça zengin bir yapıya sahiptir. Yalnız Ardahan yöresinin ilk akla gelen yemeği 'hınkal', 'hingel', 'hengel' gibi isimlerle anılan yemektir. Doğu Anadolu'yla birlikte Karadeniz ve Kafkasya kültürü izlerinin görüldüğü Ardahan mutfağında, 150 civarında yöreye özgü yemek çeşidi yapılmaktadır. Kete, fetir, bişi, katmer, sinor, cinçar çorbası, kesme çorbası gibi yemekler Ardahan mutfağında ayrı bir yere sahiptir.

Ünü Türkiye'yi aşan Ardahan balı, Kafkas arı ırkının ülkemizdeki gen merkezi Ardahan'ın bin bir çiçekli yamaçlardan topladığı özle harmanlanır. İl ekonomisinde önemli yeri olan Ardahan balının yanı sıra hayvancılık alanında önemli bir merkez olan Ardahan'da yöreye özgü onlarca çeşit süt ürünleri yapılmaktadır.

Facebook Yorum

Yorum Yazın

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar