igf2
İGF1
Seval Akçöp

Seval Akçöp

Kahraman şehrin kahraman evlatlarıyız

Biz; Tam 101 yıl önce, 22 gün 22 gece, Dünyada kendini kurtaran tek şehir olarak, tarihe ismi altın harflerle yazılmış KAHRAMANMARAŞ’ız. 

 Kahramanlık ateşini, Fransızlara ilk kurşun sıkarak başlatan Sütçü İmam, memleketimizi namussuzlardan kurtarmanın fitilini ateşleyerek, Kahramanlık unvanını memleketimizin sinesine kazımıştır.

Kahramanlığımızın 100. Yılını Cumhurbaşkanlığı himayesinde büyük bir coşkuyla kutlamıştık.  Bu yıl koronavirüs kapsamları nedeniyle buruk kutlasakta, içimizdeki kahramanlık coşkusu halen diridir.  

12 Şubat’ta 101. Yıldönümünü kutlayacağımız Kurtuluş Bayramımızın ve Kahramanlık unvanının nasıl verildiğini size detaylı bir şekilde yazmak istiyorum.

Kurtuluş Savaşı´nda Maraş: Birinci Cihan Harbinin sonlarına doğru Müttefiklerinin yenilmesi üzerine, Osmanlı İmparatorluğu 30 Ekim l9l8´de Mondros Mütarekesini imzaladı. Bu anlaşmaya göre, Anadolu´nun bir çok yeri gibi Maraş´ta işgal altına girdi. Maraş önce, İngiliz kuvvetleri tarafından 23 Şubat l9l9´da işgal edildi. 8,5 ay süren İngiliz İşgali sırasında pek kayda değer bir olay cereyan etmedi. Bununda en büyük nedeni işgal kuvvetleri arasında çok sayıda Cezayir´li, Tunus´lu ve Hintli Müslüman askerlerin bulunmasıydı. Ancak şehirde bulunan yerli Ermeniler bundan rahatsızlık duyuyorlardı. İşgal Komutanlıklarına yaptıkları başvuru neticesinde 29 Ekim l9l9´da İngiliz işgali sona erdi. Şehir bu defa da Fransız kuvvetlerinin işgali altına girdi. Fransız kuvvetlerinin şehre girişleri yerli Ermeniler tarafından büyük bir coşku ve taşkınlıklarla karşılandı. Bu durum yerli Maraş halkını çok rahatsız etti. Şehir içten içe kaynamaya başladı.

Sütçü İmam Olayı : 3l Ekim l9l9 Cuma. İkinci Fransız Kuvvetlerinin şehre girişinin ertesi günü. Bir başka ifade ile Fransız işgalinin başladığı ikinci gün. Fransız ve Ermeni askerleri birlik olup devriye geziyorlar, yolda-yolakta rastladıkları Türklere olmadık hakaretler ediyorlardı. Yani şehirdeki huzursuzluk had safhaya varmıştı. Bir grup Fransız-Ermeni devriyesi ikindi üzeri Uzunoluk Caddesinde kışlaya dönüyorlardı. O esnada Tarihi Uzunoluk Hamam´ından İki Müslüman Türk Kadını çıkmıştı.

Askerler kadınlara yaklaşarak "Burası Türklerin değildir. Burada artık bu şekilde gezemezsiniz" diyerek sarkıntılık yapmaya başlarlar. Olay sırasında Çakmakçı Sait, Sütçü İmam’ın dükkanı önünde oturmaktadır. Mütecaviz askerlere karşı koymaya çalışır ise de gözü dönmüş düşman kurşununa hedef olur.. Bu duruma şahit olan Sütçü İmam’ın müdahalesi ile, bir işgalci askeri ölür,  diğer ikisini de ağır biçimde yaralanır. Türk Milletinin namus ve şerefine uzanmak istenen menfur el, daha orada kırılır. Bu kurşun, aynı zamanda, Türk İstiklal Mücadelesinin de ilk kıvılcımı, ilk müjdecisi olur. Ertesi gün Sütçü İmam, Fransız ve Ermeni askerleri tarafından ev ev aranır, ancak bulunamaz. Bu durum işgal güçlerini oldukça kızdırır. 1 Kasım l9l9 günü Şeyhadil Mahallesinde Sütçü İmam´ın dayısının oğlu Tiyeklioğlu Kadir´i yakalayıp, ellerini ve ayaklarını arkadan bağlayarak kulaklarını, burnunu kesmek suretiyle hunharca Şehit ederler. Cesedini de ibreti alem olsun diye bir tabut içerisine koyarak, Hükümet konağı önünde halka teşhir ederler.

Bayrak Hadisesi: İşgalci güçlerin şehirde yaptığı taşkınlıklar tam bir terör havası estirir. Olaylar bir türlü durmak bilmez. 27 Kasım l9l9 gecesi Ermenilerin ileri gelenlerinden Hırlakyan´ın evinde işgal komutanının şerefine bir balo tertiplenir. Baloda; Yüzbaşı Juli’nin dansa davet ettiği Hırlakyan’ın kızı "Sizinle dans etmekten mazurum. Çünkü kendimi esarette hissediyorum Kalede Türk Bayrağı dalgalandığı sürece, sizinle dans edemem! " diyerek teklifini reddeder.

Bunun üzerine askerlerine derhal emir veren komutan, Kaledeki Türk Bayrağını indirtir. 28 Kasım l9l9 Cuma günü Maraş´ın kara sabahıdır. Yatağından kalkan Maraşlılar, asırlardan beri Kale burcunda dalgalanan Şanlı Bayraklarını göremezler. Bu olay şehri infiale sürükler. Savcı Avukat Mehmet Ali Kısakürek derhal kaleme sarılarak "Alem-i İslam´a Hitap" beyannamesini yazarak şehrin muhtelif yerlerine dağıttırır.

Halkı, Bayrağın indirilmesine tepki göstermeye davet eder. Bir Milletinin İstiklaline son verilmesi anlamına gelen Bayrağının indirilmesi karşısında Maraşlılar sesiz kalmazlar ve cuma namazı vakti Ulu Camii´ye halk toplanır. Ezan okunduktan sonra, camide toplanan halk "Bayraksız namaz kılınmaz" diye bağırır. O esnada Cami İmamı "Aziz Cemaat, Kalesinde düşman bayrağı dalgalanan bir Millet hürriyet´ini kaybetmiş sayılır. Hürriyet olmayan bir yerde cuma namazı kılmak caiz değildir."  Diyerek, dağıtılan beyannamenin doğru olduğunu tastik eder. Bunun üzerine Maraşlılar topluca Kale´ye hücum ederek, indirilen Bayrağı yeniden Kale burçlarına diker ve cuma namazı orada eda edilir.


Büyük Savaş Başlıyor: Bayrak olayının ardından şehir adım adım savaşa sürüklenir. Aslanbey Başkanlığında kurulan Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, her mahallede kurularak faaliyete geçer. Bir taraftan da Gazi Mustafa Kemal Atatürk ile temasa geçerek direniş hazırlığına başlanır. 21 Ocak l920 günü şehir harbi başlar. 22 gün ve gece süren bir mücadeleden sonra Maraşlılar 7 den 70´e silaha sarılarak tek yürek tek bilek halinde bütün mevcudiyetini ortaya koyar.

Sonunda kendisini yok etmek isteyen düşmanı yerli işbirlikçileri ile birlikte mağlup eder, büyük bir zafere imzasını atar. Bu uğurda pek çok evladını şehit verir. Maraş´ın düşman istilasından kurtulması, Türk Kurtuluş Savaşının da ilk hareketini teşkil eder. Maraşlılar, daha o tarihte "Kendini Kurtaran Şehir" ünvanı ile anılmaya başlamakla birlikte en güzel örneklerini verir.

İstiklal Madalyası ve " Kahramanlık " Ünvanı Verilir: Maraş´ın Kurtuluş Savaşında şehir halkı ile birlikte topyekün direniş göstermesi ve çevre vilayetlerinin de yardımına koşması büyük takdir toplar ve Kurtuluş Savaşı sonrasında Maraş´a bir yazı gönderilerek Milli Mücadeleye katılanların listesi istenir. Şehrin ileri gelen yöneticileri toplanır, bir durum tespiti yapar. Sonunda Ankara´ya "Maraş´ta Milli Mücadeleye katılmayan tek fert bile yoktur" cevabı verilir.

Bunun üzerine 5 Nisan 1925 yılında toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi İstiklal Madalyası´nın Maraş´ta fertlere değil, şehir halkına verilmesi kararlaştırılır. Maraş´a bir adet Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirilir. Maraş şehri;  yine Milli Mücadeledeki fedakârlığından ötürü TBBM tarafından 7 Şubat l973 tarihinde de "Kahramanlık" payesiyle de ödüllendirilir. Kahramanmaraşlı 1925 yılından beri her yıl kurtuluş günü olan 12 Şubat Bayramında İstiklal Madalyasını Şanlı Bayrağına törenle takarak, geçmişini yadeder.

 

Bu vesile ile 101. Yıldönümümüzde başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere şehitlerimizi rahmet ve minnetle anıyor, gazilerimize uzun ömürler diliyorum.

Makale Yorumları

  • Svda12-02-2021 12:44

    Kaleminize sağlık Seval hanım çok güzel bir yazı olmuş takdire şayan...?

  • Kemal Ergin12-02-2021 12:35

    kaleme aldığını her yazıyı o kadar güzel anlatıyorsunuz ki yazılarınızı heyecanla bekliyoruz seval hanım. Kahramanmaraş'ım güzel memleketimi ne kadar met etsek azdır. bugün 101. yılı, elhamdülillah işgalcilere boyun eğmedik, eğmeyeceğiz. kaleminize sağlık, çok ifadelerle anlatmışsınız. diğer yazınızda görüşmek üzere. sağlıcakla

  • Gülizar Başol11-02-2021 20:07

    Emeğinize sağlık çok güzel bir paylaşım Seval hanım. Kahramanmaraşımız ın Kurtuluşunun 101. yılını yine büyük bir gururla kutluyoruz . “Maraş bize mezar olmadan düşmana gülzar olmaz” diyen şehitlerimizin de ruhları şad olsun minnettarız onlara. Bursa’dan selamlar.

Facebook Yorum

Yorum Yazın

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar