Konut üretiminde enerji verimliliği ve iklim dayanıklılığı öne çıkıyor

COP31 gündeminde bina ve inşaat sektörünün çevresel etkileri de tartışılırken, Sinpaş GYO Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ahmet Çelik, konut üretiminde enerji tüketimi, su kullanımı, yapı malzemeleri ve iklim risklerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Haber Giriş Tarihi: 16.11.2026 12:31
Haber Güncellenme Tarihi: 16.11.2026 12:31
https://www.igfhaber.com

İSTANBUL (İGFA) - Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı’nın (UN-Habitat) 2026 raporuna göre, dünyadaki konut açığı 2010’da 251 milyon birimken 2023’te 288 milyona çıktı. Artan konut ihtiyacının karşılanmasıyla yeni yapıların çevresel etkilerinin azaltılması, sektörün öncelikli başlıkları arasında yer alıyor.

Sinpaş GYO Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ahmet Çelik, konut üretiminde yalnızca sayı ve arzın değil, yapıların nasıl tasarlandığının da önem taşıdığını belirtti. Enerji tüketimi, su kullanımı, yapı malzemeleri ve iklim koşullarına dayanıklılığın konut geliştirmenin temel unsurları haline geldiğini ifade eden Çelik, yeni düzenlemelerin bu alanlarda somut yükümlülükler getirdiğine dikkat çekti.

YENİ BİNALARDA ENERJİ VE YAŞAM DÖNGÜSÜ KRİTERLERİ

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 2024 verilerine göre konut ve hizmetler sektörü, Türkiye’deki toplam nihai enerji tüketiminin yüzde 32,8’ini oluşturuyor. 2025’ten itibaren 2 bin metrekare ve üzerindeki yeni binaların Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (nSEB) standartlarında inşa edilmesi ve enerji ihtiyacının en az yüzde 10’unun yenilenebilir kaynaklardan karşılanması zorunlu hale geldi.

Ayrıca 1 Ocak 2027’den itibaren yapı inşaat alanı 10 bin metrekare ve üzerindeki yeni binalar için, yapı kullanma izni aşamasında Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi sunulması gerekecek. Bu kapsamda binaların yapım, kullanım ve yıkım süreçlerindeki sera gazı emisyonlarının hesaplanması öngörülüyor.

Çelik, konut projelerinde düşük karbonlu ve uzun ömürlü malzemelerin tercih edilmesi, enerji verimliliğinin ve yenilenebilir enerji kullanımının gözetilmesi gerektiğini söyledi. Bir binanın çevresel etkisinin yalnızca inşaat aşamasıyla sınırlı olmadığını belirten Çelik, kendi şirketlerinin projelerinde yağmur suyunun değerlendirilmesi, peyzajda su tüketiminin azaltılması ve bölge iklimine uygun bitki seçimi gibi uygulamalara önem verdiklerini aktardı.

KENTSEL DÖNÜŞÜMDE İKLİM RİSKLERİ VURGUSU

UN-Habitat’ın 2026 raporunda sel, fırtına ve diğer aşırı hava olaylarının konutlara zarar verdiği ve insanların yaşadıkları yerlerden ayrılmasına yol açtığı belirtiliyor. Bu gelişmelerin, özellikle büyük şehirlerde konut talebini ve mevcut arz üzerindeki baskıyı artırabildiği ifade ediliyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Ocak 2026’da açıkladığı verilere göre, kentsel dönüşüm kapsamında 2 milyon 335 bin konut dönüştürüldü; 249 bin konutun yapımı ise sürüyor.

Kentsel dönüşümün deprem güvenliği açısından önemini vurgulayan Çelik, aşırı sıcaklıklar, yoğun yağışlar ve su kaynakları üzerindeki baskının da planlamaya dahil edilmesi gerektiğini savundu. Çelik, dönüştürülen binaların yalnızca bugünün değil, önümüzdeki 30-40 yılın iklim koşullarına da yanıt verecek şekilde ele alınması gerektiğini kaydetti.

YEŞİL FİNANSMAN ÇAĞRISI

PwC ve Urban Land Institute tarafından hazırlanan Gayrimenkulde Gelişen Trendler Avrupa 2026 raporuna göre, araştırmaya katılanların yüzde 85’i çevresel ve sosyal açıdan sürdürülebilir iş modelini uzun vadede önemli buluyor. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasının GEFF Türkiye II programı kapsamında sağladığı 750 milyon avroluk finansmanın da konutlar dahil enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve iklim dayanıklılığı yatırımlarını desteklediği belirtiliyor. Çelik, sürdürülebilir konutların yaygınlaşması için hem üreticileri teşvik eden hem de alıcıların bu konutlara erişimini kolaylaştıran finansman modellerine ihtiyaç olduğunu söyledi. Enerji verimli konutların uzun vadede kullanım maliyetlerini düşürebileceğini belirten Çelik, ilk satın alma maliyetinin de konut alıcıları açısından önemli bir etken olduğunu ifade etti.